Zmarł Andrzej Wajda

0

Andrzej Wajda reżyser filmowy i teatralny, prezes honorowy Stowarzyszenia Filmowców Polskich, zmarł w niedzielę 9 października. Miał 90 lat.

– Przede wszystkim był jednym z największych polskich artystów, najbardziej znanych w świecie. Polska była jego pasją, jak żaden inny reżyser potrafił w sposób artystycznych przetworzyć ten temat – mówił Jacek Bromski, prezes SFP, w wywiadzie dla TVN24. – Był dla nas opoką, wokół niego wszyscy się grupowali. On był zawsze obecny w życiu środowiska filmowego jako prezes Stowarzyszenia Filmowców. Był na wszystkich naszych uroczystościach, wspierał nas, był mentorem, nauczycielem, niedoścignionym wzorem.

 Andrzej Wajda urodził się 6 marca 1926 roku w Suwałkach. Studiował malarstwo w ASP w Krakowie (1946-1949). Był absolwentem Wydziału Reżyserii PWSF w Łodzi (dyplom uzyskał dopiero w 1960 roku). Po ukończeniu studiów został asystentem Aleksandra Forda przy realizacji „Piątki z ulicy Barskiej” (1953). Współtworzył tzw. Polską Szkołę Filmową, którą zapoczątkowało nakręcone przez niego „Pokolenie”. Jego asystentem przy tym filmie był Kazimierz Kutz, a w obsadzie aktorskiej znaleźli się m. in. Zbigniew Cybulski, Tadeusz Janczar i Roman Polański.

Jego kolejny obraz zatytułowany „Kanał” przyniósł mu Srebrną Palmę na MFF w Cannes. Do historii polskiej kinematografii przeszedł również jego kolejny film „Popiół i diament”, w którym rozprawiał się z mitem Polaka-powstańca. W późniejszych latach zrealizował również m.in. „Niewinnych czarodziei” i „Popioły”. Kolejnym wielkim filmem okazało się „Wszystko na sprzedaż” z wielką kreacją młodziutkiego Daniela Olbrychskiego, który zagrał jeszcze w dziewięciu innych filmach reżysera (m. in. nominowane do Oscara „Ziemia obiecana” i „Panny z Wilka”, a także „Wesele”, „Brzezina” czy też „Pan Tadeusz”). Filmografia Andrzeja Wajdy obejmuje również obrazy biograficzne tj. „Danton” oraz „Korczak”.

Odrębny rozdział w karierze Andrzeja Wajdy stanowią filmy nakręcone w ramach tzw. Kina Moralnego Niepokoju. Zapoczątkował je „Człowiek z marmuru”. Jego kontynuacją był „Człowiek z żelaza” (Złota Palma w Cannes). W obu wspaniałe role zagrali Krystyna Janda i Jerzy Radziwiłowicz. Ukoronowaniem tego tryptyku filmowego jest biograficzny „Wałęsa. Człowiek z nadziei” z Robertem Więckiewiczem w tytułowej i Agnieszką Grochowską jako Danuty Wałęsy. Po mniej udanych latach 90. (z wyjątkiem „Pana Tadeusza” i spektaklu Teatru TV „Bigda idzie” ze znakomitą kreacją Janusza Gajosa) w pierwszej dekadzie XXI wieku, realizując przede wszystkim „Katyń” (nominacja do Oscara, siedem Orłów), ale także „Zemstę” i „Tatarak”. Jego ostatni film „Powidoki” z rolą Bogusława Lindy jako Władysława Strzemińskiego, ma mieć niedługo premierę. Dopiero co został wybrany jako polski kandydat do Oscara.

W latach 1972-1983 był szefem artystycznym Zespołu Filmowego „X”. Pod jego skrzydłami swoje pierwsze fabuły realizowali m. in. Ryszard Bugajski, Feliks Falk, Agnieszka Holland i Janusz Zaorski.

Andrzej Wajda był wieloletnim członkiem Stowarzyszenia Filmowców Polskich, któremu przewodził w latach 1978-1983. Do śmierci pełnił funkcję Prezesa Honorowego SFP. W przeszłości był też członkiem Komitetu Kinematografii oraz senatorem (1989-1991). Był także honorowym członkiem Brytyjskiej Akademii Filmu i Telewizji (od ponad trzydziestu lat) oraz członkiem Europejskiej Akademii Filmowej. Był laureatem wielu krajowych i zagranicznych nagród i odznaczeń. Amerykańska Akademia Filmowa wyróżniła go honorowym Oscarem za całokształt twórczości (2000).

W 2011 roku otrzymał również najwyższe polskie odznaczenie państwowe, Order Orła Białego, w uznaniu „znamienitych zasług dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej, za promowanie polskiej sztuki filmowej w świecie”. W 2002 roku założył, działającą do dziś, Mistrzowską Szkołę Filmową Andrzeja Wajdy. Andrzej Wajda był również laureatem Nagrody Stowarzyszenia Filmowców Polskich (2014).

SFP

BRAK KOMENTARZY

ZOSTAW ODPOWIEDŹ