Zapraszamy do zobaczenia wystawy plenerowej „Mosty kolejowe na Wiśle”, którą można obejrzeć do 18 września 2017 r. na nadwiślańskich Bulwarach Jana Karskiego w Warszawie.
Kiedy w 1830 r. w Anglii otwarto pierwszą publiczną linię kolejową Liverpool – Manchester rozpoczęła się nowa era komunikacji – era kolei żelaznych. Narodziny kolei zapoczątkowały powstanie nowego rodzaju przepraw wodnych przystosowanych dla dróg żelaznych. Duże obciążenie mostów kolejowych wywołało potrzebę budowania konstrukcji nośnej o dużej wytrzymałości i sztywności. Stalowe konstrukcje mostów robiły tak duże wrażenie, że były wówczas nazywane „cudami techniki inżynieryjnej”.
W samej Warszawie powstały trzy mosty stalowe z przeznaczeniem kolejowym. Pierwszy o podobnej do tczewskiej konstrukcji, rurowy most Aleksandryjski (późniejszy Kierbedzia,1864) pierwotnie zaprojektowany jako kolejowy został ukończony jako most drogowy. Spełniał jednakże funkcję służebną wobec kolei łącząc warszawskie dworce biegnącą przez most linią tramwajów konnych. Wpisany w XIX-wieczną panoramę Warszawy 6-przęsłowy, liczący 474 m długości Most Kierbedzia uwieczniony został na niezliczonych pocztówkach, fotografiach, jak również na obrazach znanych mistrzów, m.in. na płótnie „Piaskarze” Aleksandra Gierymskiego (1887). Kolejne mosty w Warszawie to popis inwencji projektantów: pierwszy w Warszawie most kolejowy przy Cytadeli (1875) według projektu Tadeusza Chrzanowskiego był dwupoziomowy, z czego na górnym poziomie ułożono jeden tor o czterech szynach w taki sposób, aby mogły po nim jeździć zarówno pociągi normalnotorowe jak i szerokotorowe. Wybudowany w latach 30. XX w. most kolejowy na linii średnicowej w Warszawie zaprojektowany przez inż. Aleksandra Pstrokońskiego to dzieło sztuki inżynieryjnej pełne elegancji i harmonii. 5 wysokich, łukowych przęseł o rozpiętości ponad 90 m sprawiały wrażenie obiektu niezwykle solidnego i nienaruszalnego w swej monumentalności. Podobne konstrukcje znajdziemy w Dęblinie i Sandomierzu. Kraków miał aż trzy mosty kolejowe, z czego ten najstarszy to piękny, kamienny most przypominający most akweduktowy, służący dziś jako wiadukt kolejowy. Zbudowany przez kolej galicyjską im. Karola Ludwika to cenny zabytek architektury…
Zdjęcia pochodzą ze zbiorów: Stacji Muzeum, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Biblioteki Publicznej w Tczewie, Biblioteki Kongresu w Waszyngtonie, Narodowego Archiwum Królestwa Niderlandów w Hadze, Muzeum Warszawy oraz ze zbiorów prywatnych.