12 przypadków nieprawidłowości dotyczących reprywatyzacji działek i kamienic na 50 spraw w Warszawie zbadanych w trakcie kontroli przez CBA. 4 działki warte 100 mln zł przez nieprawidłowości w działaniach miasta zostały przejęte przez skupujących roszczenia za 852 tys. zł. Cały zgromadzony materiał trafi do prokuratury.

Funkcjonariusze Departamentu Postępowań Kontrolnych Centralnego Biura Antykorupcyj­nego zakończyli  kontrolę w zakresie określonych przepisami prawa pro­ce­dur podejmowania i realizacji decyzji w zakresie rozporządzania mieniem publicznym, wydawanych przez Prezydenta m. st. Warszawy, w szczególności na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy w latach 2010-2016.

Prezydent m.st. Warszawy wydał w badanym okresie 1201 decyzji dotyczących reprywatyzacji nieruchomości warszawskich.

CBA do kontroli wytypowało 50 przypadków reprywatyzacji ze względu na lokalizację nieruchomości w samym centrum Warszawy – na placu Defilad i jego otoczeniu,  powiązania osobowe – ten sam właściciel, użytkownik wieczysty, beneficjent decyzji, pełnomocnik czy kurator a także na podstawie wcześniejszych informacji własnych Biura.

Jak wykazała kontrola CBA reprywatyzacja 12 spośród tych 50 nieruchomości zosta­ła przeprowadzona niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Kontrolerzy z Centralnego Biura Antykorupcyjnego ustalili, że cztery  nieruchomości położone w ścisłym centrum Warszawy, w tym jedna której warunki zabudowy pozwalają na budowę wysokościowca, o łącznej wartości ponad 100 mln zł, zostały zbyte na rzecz osób zajmujących się skupem roszczeń dekretowych za kwotę ponad stukrotnie niższą – 852.368 zł.

CBA zarzuca w tych przypadkach brak uczestnictwa miasta – jako spadkobiercy ustawowego lub reprezen­tu­jącego spadkobiercę ustawowego Skarb Państwa – w postępowaniach sądowych dotyczących tych tzw. spad­ków nieobjętych po dawnych właścicielach nieru­chomości. W wyniku tych zaniechań Skarb Państwa nie nabył praw i roszczeń do cennych nieru­chomości. Zyskali skupujący roszczenia.

Ujawnione przez CBA nieprawidłowości ze strony miasta Warszawy dotyczyły także wydawania decyzji reprywatyzacyjnych na wnioski dekretowe złożone przez osobę nieup­raw­nioną lub złożone już po upływie półrocznego  terminu od dnia przejęcia gruntu przez miasto.

W związku ze stwierdzonymi w wyniku kontroli nieprawidłowościami CBA negatywnie oceniło działania Prezydent m. st. Warszawy podejmowane m.in. w celu ustalenia następstwa prawnego po dawnych właścicielach nieruchomości warszawskich (ze szczególnym uwzględnieniem tzw. spadków nieobjętych); ustalenia, czyje roszczenia oraz do których nieruchomości warszawskich zostały zaspokojone na podstawie układów indemnizacyjnych; ustalenia uprawnień podmiotowych do złożenia wniosku o przy­znanie na gruncie nieruchomości warszawskiej prawa wieczystej dzierżawy; ustalenia, czy wydawane przez organy wyższego stopnia decyzje stwier­dzające nieważność decyzji dekretowych są prawi­dłowe.

Już podczas kontroli CBA skierowało do prokuratury trzy zawiadomienia o podejrze­niu popełnienia przestępstwa przy reprywatyzacji nierucho­mo­ści warszawskich,  wniosek o wniesienie sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz  wniosek o wniesienie sprzeciwu od decyzji dotyczących reprywatyzacji jednej z nierucho­mości warszawskich, zawierający dodatkowo informację o podejrzeniu popełnienia przes­tępstwa przy reprywatyzacji tej nieruchomości.

CBA planuje skierować do Rady Miasta Warszawy wystąpienie zawierające wnioski systemowe, których realizacja przy­czy­­ni się do wyeliminowania nieprawidłowości.

Warto zaznaczyć, odmowa podpisania protokołu kontroli przez Prezydenta Warszawy nie stanowi przeszkody do realizacji ustaleń kontroli, nie zmienia bezspornych ustaleń CBA. Cały zgromadzony materiał trafi do prokuratury.

Warszawska Delegatura CBA, pod nadzorem prokuratury, prowadzi już kilkadziesiąt śledztw dot. tzw. dzikiej reprywatyzacji. Funkcjonariusze tej delegatury CBA w styczniu zatrzymali pięć osób a w lutym br. trzy osoby w śledztwie dotyczącym nieprawidłowości przy reprywatyzacji w Warszawie. Wśród zatrzymanych był m.in. były urzędnik ze stołecznego ratusza, prawnik, były z-ca dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy i dwie inne osoby z tego biura, pracujące w momencie zatrzymania w jednostkach samorządowych Warszawy. Wszyscy usłyszeli zarzuty związane z dziką reprywatyzacją nieruchomości w Warszawie.

Piotr Kaczorek, CBA